Πότε μπορώ να υιοθετήσω;
Η ιδανική ηλικία για να υιοθετήσουμε ένα κουτάβι ή γατάκι που βρίσκεται με τη μητέρα του είναι πάντα μετά τη συμπλήρωση των δύο μηνών. Παρόλο που τα μικρά μπορούν να τρέφονται με στέρεα τροφή ήδη από την ηλικία των τεσσάρων εβδομάδων, οι επιπλέον εβδομάδες στο πλευρό της μητέρας τους είναι καθοριστικής σημασίας για την εξέλιξή τους:
- Ομαλός απογαλακτισμός: Αν και ο θηλασμός μπορεί θεωρητικά να διακοπεί μετά τον πρώτο μήνα, η διαδικασία πρέπει να ολοκληρώνεται σταδιακά και φυσικά. Μια βίαιη διακοπή άπο τον άνθρωπο προκαλεί έντονο στρες στο ζωάκι, το οποίο μπορεί να το επηρεάσει ρίχνοντας το ανοσοποιητικό και δημιουργώντας προδιάθεση για βραχυπρόθεσμες ή και μακροπρόθεσμες διαταραχές συμπεριφοράς.
- Κοινωνικοποίηση: Τις πρώτες εβδομάδες της ζωής του, το νεαρό ζωάκι κοινωνικοποιείται αλληλοεπιδρώντας με τη μητέρα και τα αδέρφια του. Μέσα από το παιχνίδι μαθαίνει τα όρια (όπως τον έλεγχο του δαγκώματος) και την ιεραρχία, ενώ θωρακίζεται ψυχολογικά απέναντι σε μελλοντικές φοβίες ή το άγχος αποχωρισμού.
- Δυνατό ανοσοποιητικό: Όταν η αρχή της ζωής ξεκινάει με μεταβάσεις που διαδέχονται αρμονικά και φυσικά η μία την άλλη, ο οργανισμός παραμένει σε μια κατάσταση «ασφαλείας». Έτσι, δεν καταπονείται το εύθραυστο ανοσοποιητικό του σύστημα, καθιστώντας το πιο ικανό να ανταπεξέλθει σε επικίνδυνα παθογόνα που συχνά απειλούν τη ζωή των νεογέννητων, όπως για παράδειγμα ο συχνά μοιραίος παρβοϊός.
Προσοχή! Σε περίπτωση που βρείτε ένα ορφανό ζωάκι, είναι πολύ σημαντικό να υπάρξει άμεση επικοινωνία με κτηνίατρο. Αρχικά, θα πρέπει να επιβεβαιωθεί πως η μητέρα του δεν βρίσκεται όντως κάπου κοντά (συχνά οι μητέρες απομακρύνονται προσωρινά για τροφή). Επιπλέον τα νεογνά -ειδικά αυτά ηλικίας κάτω του ενός μήνα- χρειάζονται εντατική και στοχευμένη φροντίδα, η οποία είναι απαραίτητο να γίνεται υπό την καθοδήγηση ιατρού, καθώς οι πρώτες μέρες είναι κρίσιμες για την επιβίωσή τους. Αν χρειάζεστε βοήθεια με ένα τέτοιο περιστατικό, μπορείτε να καλέσετε άμεσα το προσωπικό της Athens Vet Clinic που θα σας βοηθήσει να αξιολογήσετε την κατάσταση.
Πως θα πρέπει να ταΐζω το σκυλάκι ή γατάκι μου;
Η επιλογή της κατάλληλης τροφής, καθώς και η συχνότητα χορήγησής της, είναι κάτι που προβληματίζει πολλούς νέους γονείς ζώων.
Συχνότητα γευμάτων: Ειδικά στις μικρότερες ηλικίες (κάτω των 6 μηνών), τα μικρά και συχνά γεύματα είναι απαραίτητα για τη σωστή πέψη και τη διατήρηση σταθερών επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. Στοχεύουμε, δηλαδή, σε 3-4 γεύματα την ημέρα. Όσο τα ζώα μεγαλώνουν, τα γεύματα μπορούν να περιοριστούν σε 2 φορές την ημέρα με μεγαλύτερες ποσότητες, παρόλα αυτά η μεγαλύτερη συχνότητα προτιμάται συχνά για καλύτερο μεταβολισμό.
Τύπος τροφής: Όσον αφορά την επιλογή τροφής, συστήνεται μια ισορροπημένη, καλής ποιότητας σκυλοτροφή ή γατοτροφή που να απευθύνεται στην ηλικία και τη φυλή/μέγεθος του ζώου. Ο λόγος που υπάρχουν διαφορετικοί κωδικοί για κάθε ηλικία είναι επειδή οι τροφές για νεαρά ζώα είναι υψιθερμιδικές και υψιπρωτεϊνικές. Παράλληλα, προσφέρουν ισορροπημένες ποσότητες ασβεστίου και φωσφόρου, προλαμβάνοντας αναπτυξιακές διαταραχές, όπως ο ραχιτισμός. Εάν έχετε οποιαδήποτε απορία ψάχνοντας την σωστή τροφή για το ζωάκι σας, μην διστάσετε να έρθετε σε επικοινωνία με το προσωπικό της Athens Vet Clinic για όλες τις απαραίτητες πληροφορίες που χρειάζεστε.
Τι πρέπει να αποφεύγουμε: Η σίτιση με μαγειρευτό φαγητό μπορεί να ακούγεται ως καλή ιδέα, παρόλα αυτά ενέχει σημαντικούς κινδύνους. Ειδικά τους πρώτους μήνες, η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στην υγιή ανάπτυξη. Οποιαδήποτε έλλειψη (ή υπερβολική χορήγηση) θρεπτικών συστατικών και ιχνοστοιχείων μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την εξέλιξη του μικρού σας φίλου. Εφόσον αποφασίσετε να δίνετε μαγειρευτό φαγητό, είναι απαραίτητο αυτό να γίνει αποκλειστικά και μόνο υπό την καθοδήγηση κτηνιάτρου-διατροφολόγου. Μην επιχειρήσετε να σχεδιάσετε μόνοι σας το σιτηρέσιο, καθώς πολλά από τα φαγητά που εμείς καταναλώνουμε (π.χ. κρεμμύδι, σκόρδο, σοκολάτα) είναι τοξικά για τα ζώα.
Κοινωνικοποίηση και ασφάλεια στο σπίτι:
Η εκπαίδευση ξεκινά από την πρώτη κιόλας ημέρα της υιοθεσίας. Η κοινωνικοποίηση δεν σημαίνει απλώς την επαφή με άλλα ζώα και ανθρώπους, αλλά τη σταδιακή και θετική έκθεση του μικρού σας φίλου σε διάφορους ήχους και περιβάλλοντα, ώστε να χτίσει αυτοπεποίθηση. Στόχος είναι η ενίσχυση των «καλών» συμπεριφορών (π.χ. φωνητική επιβράβευση όταν ουρεί στην πάνα δαπέδου) και η ήπια αποθάρρυνση των ανεπιθύμητων (π.χ. μεταφορά σε διαφορετικό δωμάτιο όταν γαβγίζει σε ξένους επισκέπτες), χωρίς ποτέ να ασκείται βία. Πληθώρα ερευνών αποδεικνύει πως ο καλύτερος τρόπος εκπαίδευσης είναι η συστηματική και ήρεμη καθοδήγηση του ζώου.
Παράλληλα, η ασφάλεια του χώρου στον οποίο θα διαμένει είναι κρίσιμη, καθώς τα νεαρά ζώα εξερευνούν τα πάντα με το στόμα. Βεβαιωθείτε ότι έχετε απομακρύνει εκτεθειμένα καλώδια, απορρυπαντικά και τοξικά φυτά (όπως οι κρίνοι για τις γάτες). Προτιμήστε ασφαλή παιχνίδια που δεν κομματιάζονται, καθώς η κατάποση ξένων σωμάτων είναι μια από τις συχνότερες αιτίες επείγουσας επίσκεψης στον κτηνίατρο. Πολλοί ιδιοκτήτες αναφέρουν μεγάλη ικανοποίηση και επιτυχία με τη χρήση ενός οριοθετημένου χώρου (πάρκο, crate κα.) που λειτουργεί ως «ασφαλές καταφύγιο». Αυτό βοηθά τόσο εκπαιδευτικά, όσο και ψυχολογικά, καθώς το ζωάκι έχει έναν δικό του χώρο να ηρεμήσει κάθε φορά που κουράζεται, στρεσάρεται ή φοβάται.
Πότε πρέπει να επισκεφθώ τον κτηνίατρο για πρώτη φόρα;
Η πρώτη επίσκεψη στον κτηνίατρο πραγματοποιείται συνήθως στην ηλικία των 2 μηνών. Κατά την επίσκεψη αυτή γίνεται ο πρώτος εμβολιασμός και δίνονται οι βασικές οδηγίες φροντίδας, καθώς και το πρόγραμμα αποπαρασίτωσης. Ακολουθούν επαναληπτικές επισκέψεις τον 3ο και τον 4ο μήνα, οπότε και ολοκληρώνεται το βασικό εμβολιακό σχήμα. Στη συνέχεια, οι εμβολιασμοί προγραμματίζονται σε ετήσια βάση για τη διατήρηση της ανοσίας.
Βασικό εμβολιακό πρόγραμμα σκύλου:
- Distemper virus (Νόσος του Καρρέ ή Μόρβα)
- Adenovirus (Λοιμώδης Ηπατίτιδα)
- Parvovirus (Παρβοεντερίτιδα ή Τύφος του σκύλου)
- Leptospira* (Βακτήριο της λεπτοσπείρωσης)
- Parainfluenza* (Παραγρίπη ή Βήχας του Κυνοκομείου)
*Τα εμβόλια αυτά θεωρούνται προαιρετικά, παρόλα αυτά συστήνονται για λόγους ασφαλείας.
Λόγω της μεγάλης διασποράς του πρωτόζωου Leishmania (Καλαζάρ) στην Ελλάδα, ο κτηνίατρος συχνά προτείνει και τον εμβολιασμό κατά της νόσου, αφού προηγηθεί ο απαραίτητος αιματολογικός έλεγχος.
Βασικό εμβολιακό πρόγραμμα γάτας:
- Calcivirus & Herpesvirus (Σύνδρομο του ανώτερου αναπνευστικού της γάτας)
- Parvovirus (Πανλευκοπενία της γάτας)
- FeLV (Ιογενής λευχαιμίας της γάτας – Συστήνεται ειδικά σε ημιδεσποζόμενες γάτες)
Πρέπει να τονιστεί ότι η επίσκεψη στον κτηνίατρο, όπως και η κλινική εξέταση πέρα από τη διενέργεια των εμβολιασμών, έχει ιδιαίτερη σημασία κατά τους πρώτους μήνες της ζωής. Οι κτηνίατροι της Athens Vet Clinic διαθέτουν την εμπειρία για τον εντοπισμό και την έγκαιρη εντόπιση συγγενών ή αναπτυξιακών παθήσεων που εκδηλώνονται σε νεαρά ζώα, όπως η ομφαλοκήλη, η κρυψορχία και τα παραμένοντα νεογιλά δόντια.
Νομικό Πλαίσιο και Υποχρεώσεις:
Σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική νομοθεσία, η τοποθέτηση ηλεκτρονικού microchip και η καταχώρισή του στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (Pet.gov.gr) είναι υποχρεωτικές. Παράλληλα, ο αντιλυσσικός εμβολιασμός αποτελεί νομική υποχρέωση για όλους τους ιδιοκτήτες σκύλων και γατών, καθώς αφορά τη δημόσια υγεία.
Προγραμματισμός της στείρωσης:
Μια συχνή απορία των νέων κηδεμόνων είναι η διαδικασία της στείρωσης (ορχεκτομή για αρσενικά και ωοθηκυστερεκτομή στα θηλυκά ζώα). Πέρα από τον έλεγχο του πληθυσμού των αδέσποτων, η στείρωση προσφέρει σημαντικά οφέλη στην υγεία του ζώου, προλαμβάνοντας σοβαρές παθήσεις (όπως η πυομήτρα, ο καρκίνος του μαστού ή του προστάτη). Ο ιδανικός χρόνος για την επέμβαση ποικίλλει άπο 6 έως 18 μηνών και καθορίζεται από τον κτηνίατρο, λαμβάνοντας υπόψη τη φυλή και την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του κάθε ζώου.
Βιβλιογραφία:
- Day, M.J. and Schultz, R.D. (2020). WSAVA Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats. World Small Animal Veterinary Association Journal.
- Ettinger, S.J., Feldman, E.C. and Cote, E. (2017). Textbook of Veterinary Internal Medicine. 8th Edition. Elsevier.
- Fascetti, A.J. and Delaney, S.J. (2012). Applied Veterinary Clinical Nutrition. Wiley-Blackwell.
- Griffin, B. (2018). Management of the Neonate and Pediatric Dog and Cat. In: Merck Veterinary Manual.
- Hart, B.L., Hart, L.A., Thigpen, A.P. and Willits, N.H. (2020). Assisting Decision-Making on Age of Neutering for 35 Breeds of Dogs: Associated Joint Disorders, Cancers, and Urinary Incontinence. Frontiers in Veterinary Science.
- Horwitz, D.F. and Mills, D.S. (2012). BSAVA Manual of Canine and Feline Behavioural Medicine. 2nd Edition. British Small Animal Veterinary Association.
- Hoskins, J.D. (2001). Veterinary Pediatrics: Dogs and Cats from Birth to Six Months. 3rd Edition. W.B. Saunders.
- Nelson, R.W. and Couto, C.G. (2019). Small Animal Internal Medicine. 6th Edition. Elsevier.
